Drank- en Horecawet 2013

Handhaving
Gemeenten krijgen op experimentele basis de mogelijkheid om een alcoholafdeling van een supermarkt (tijdelijk) te sluiten als die supermarkt voor de derde keer in één jaar drank verkoopt aan iemand die jonger is dan 16 jaar. De burgemeester krijgt de bevoegdheid om een vergunning in te trekken indien een vergunninghouder in een periode van twee jaar ten minste driemaal iemand als leidinggevende heeft aangemeld, die achteraf niet aan de eisen van de wet bleek te voldoen. Deze bevoegdheid dient als waarborg om te voorkomen dat ondernemers meermalen achter elkaar een persoon met criminele antecedenten aanmeldt als nieuwe leidinggevende. De handhaving van de Drank- en Horecawet gaat over naar de gemeenten. Demissionair Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie: ''Deze wet draagt bij aan het terugdringen van alcohohol gerelateerde overlast. Het is goed dat gemeenten straks zelf aan zet zijn om het toezicht op de Drank- en Horecawet uit te voeren. Lokaal hebben zij het beste zicht op de problemen en kunnen maatwerk leveren om deze problemen aan te pakken!''. Met de decentralisatie van het toezicht, dat valt of staat bij goede handhaving, komt de controlerende taak bij de gemeenteraad te liggen. Daar waar het hoort volgens D66Velsen. De gemeenteraad is het orgaan dat kan bepalen over welke onderdelen van het toezicht, waaronder de frequentie door een toezichthouder, de burgemeester verantwoording af dient te leggen. Maar eerst dient duidelijk te worden of het toezicht op de Drank- en Horecawet uitgevoerd dient te worden door of nieuwe ambtenaren als toezichthouders aan te wijzen, of dit aan het bestaande takenpakket van de gemeentelijke toezichthouders toe te voegen of politieagenten aan te wijzen als toezichthouders. Met het laatste zou de burgemeester een bestuurlijke boete kunnen opleggen. Hoe de handhaving inclusief financiële middelen in de gemeente Velsen eruit gaat zien, zal in het verdere jaar duidelijk worden.

Alcoholbezit onder 16 strafbaar
Jongeren onder de 16 jaar mogen geen alcoholhoudende drank meer bij zich hebben op de openbare weg en op alle plaatsen die voor publiek toegankelijk zijn, zelfs als dat is tegen betaling of op bepaalde tijdstippen of voor een beperkt publiek. De verantwoordelijkheid voor wat er gebeurt in een horecagelegenheid, een slijterij of een supermarkt, waar alcohol wordt verstrekt, ligt primair bij de ondernemer. Deze dient zijn verantwoordelijkheid te nemen en ten tijde van de verkoop te vragen naar een legitimatiebewijs. Thuis is de ouder verantwoordelijk. Op de openbare weg is het kind verantwoordelijk en strafbaar. Een kind onder de 16 jaar is strafbaar op het moment dat het buiten staat met alcohol, en de verkoper is strafbaar indien hij die drank verkoopt aan iemand onder de 16 jaar. Het aanwezig of voor consumptie gereed hebben van alcoholhoudende drank op andere voor het publiek toegankelijke plaatsen, zoals cafés, wordt wel strafbaar voor deze leeftijdscategorie naast de ondernemer. Koninklijke Horeca Nederland is groot voorstander van die strafbaarstelling van jongeren onder de 16 jaar in de horeca. ''Natuurlijk blijft de ondernemer ook verantwoordelijk voor het checken van de leeftijd, maar met de beoogde aanpassing wordt de verantwoordelijkheid in de horeca eerlijker verdeeld en is niet alleen de horecaondernemer aanspreekbaar''. Kortom een verantwoordelijkheidsverdeling tussen de ouder en kind, ondernemer, en de lokale overheid.

Paracommerciële rechtspersoon
Volgens artikel 4 van de nieuwe Drank- en Horecawet dienen gemeenten de alcoholverstrekking in paracommerciële instellingen zoals sportkantines bij verordening te reguleren te voorkoming van oneerlijke mededinging. De gemeenteraden hebben na de wetswijziging een jaar de tijd om de nieuwe verordening vast te stellen. Daarbij krijgen ze hulp van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten die in juni 2012 een modelverordening paracommerciële horecabedrijven zal aanbieden. Dit is belangrijk om de eerlijke mededinging in de horeca te bevorderen. Volgens de nieuwe wet, artikel 1 lid 1 sub 4, wordt onder een paracommerciële rechtspersoon verstaan: 'een rechtspersoon niet zijnde een naamloze vennootschap of besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, die zich naast activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve, levensbeschouwelijke of godsdienstige aard richt op de exploitatie in eigen beheer van een horecabedrijf.' Bij de vaststelling van de verordening is het de gemeenten toegestaan om rekening te houden met de aard van de paracommerciële rechtspersoon. De vraag is of dit wenselijk is, ook vanwege de toename van regeldruk voor gemeenten. De verordening dient volgens de nieuwe wet ook regels te bevatten over schenktijden, bijeenkomsten van persoonlijke aard zoals bruiloften en partijen en bijeenkomsten die gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks betrokken zijn bij de activiteiten van de desbetreffende rechtspersoon zoals een introducé of potentieel lid. Allemaal omstandigheden die moeten voorkomen dat er sprake is van oneerlijke mededinging. Door ruime schenktijden zou namelijk een verkapt café kunnen ontstaan. Maar dient de gemeenten te verbieden dat een vrijwilliger van een vereniging zijn 25-jarig huwelijk in de kantine kan vieren met de andere vrijwilligers, familie en vrienden waarbij alcholhoudende drank wordt verstrekt door een barvrijwilliger? Daar dient o.a. over nagedacht te worden de komende jaar. 

Daarnaast biedt de nieuwe wet dat voor het toezicht op de naleving van artikel 20 en 45 de burgemeester, naast de eigen ambtenaren, een jaar lang de ambtenaren van de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit kan inzetten. De Voedsel- en Warenautoriteit en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ondersteunen zo de gemeenten bij de overgang van het toezicht. Ook is het Ministerie van VWS samen met de Voedsel- en Warenautoriteit bezig met de opzet van een expertisecentrum/helpdesk om de gemeenten voor te lichten over het toezicht op de Drank- en Horecawet.

Hülya Kat